Help & Contact

Gebruikershandleiding
Heeft u een vraag over een van de functionaliteiten van de kennisbank Inkoop en Aanbesteding? Of bent u benieuwd wat de kennisbank u nog te bieden heeft? Bekijk dan de handleiding.

Inhoudelijke vraag? Stel deze aan onze redactie
Wij streven ernaar om deze kennisbank zo goed mogelijk aan te passen aan uw wensen. Uw inhoudelijke vragen en/of opmerkingen zijn bijzonder welkom. U kunt hierover contact opnemen met onze redactie.

Wachtwoord vergeten?
Uw wachtwoord opvragen gaat heel eenvoudig door te klikken op de knop 'inloggen' rechtsboven. Onder de gebruikersnaam en wachtwoord ziet u de link 'wachtwoord vergeten'. Vul uw emailadres in om een nieuw wachtwoord te ontvangen per mail.

Vragen? Neem contact op met onze servicedesk
Voor vragen over o.a. inloggen, facturatie of abonnementen, mailt u naar onze servicedesk.

De kennisbank op proef?
De informatie op de kennisbank Inkoop en Aanbesteding is alleen toegankelijk voor abonnees. Wilt u meer informatie over de kennisbank, een vrijblijvende productdemonstratie of een proefabonnement? Neemt u dan contact op via 070 - 378 98 80 of stuur een e-mail.

 

MVI

A A
sluiten

MVI

Laatste update 5 september 2017
Auteur(s): ir. T.A.M. Smid-Verheul

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI); je kunt er niet omheen! Het is een afgeleide van MVO: Maatschappelijk verantwoord Ondernemen. De laatste jaren wint MVO aan belang:

  • de stakeholders hechten meer belang aan de houding of activiteiten van jouw organisatie en stellen vragen of zelfs eisen
  • er is een positieve relatie tussen duurzaam ondernemen en de financiële prestaties van organisaties
  • organisaties willen iets terugdoen voor de maatschappij en het milieu

MVO is goed voor de reputatie en het imago van de organisatie tegenover klanten of medewerkers.

Global Goals 2030

Laatste update 5 september 2017
Auteur(s): ir. T.A.M. Smid-Verheul

Als je dan probeert op een maatschappelijk verantwoorde manier te ondernemen, hoe weet je dat je op de goede weg zit? Dat jouw duurzame activiteiten ook daadwerkelijk zoden aan de dijk zetten? En hoe kun je aantonen dat jouw bedrijf op een wereldwijde schaal ook daadwerkelijk een duit (hoe klein ook) in het duurzame zakje doet? De Sustainable Development Goals kunnen daarbij helpen. De Sustainable Development Goals (SDG's, ook wel de Global Goals) zijn op 25 september 2015 door de 193 lidstaten van de Verenigde Naties vastgesteld. Wereldleiders die de SDG's ondertekenen committeren zich aan de zeventien SDG's en de 169 onderliggende targets. Het zijn de opvolgers van de zogeheten millennium doelen.

global goals

Zo dragen zij onder meer bij aan:

  • uitbanning van armoede;
  • bevordering van vrede en gelijkheid;
  • stimulering van inclusieve groei;
  • bescherming van het milieu.

Elke VN lidstaat moet rapporteren over de mate waarin zij bijdraagt aan de doelen. Alle stakeholders zoals overheden, NGO's, burgers én het bedrijfsleven worden expliciet betrokken bij de realisatie van de doelen. Nederland heeft ook ondertekend. Dat betekent dat de SDG's ook impact hebben op de bedrijfsvoering van alle organisaties.

Die 169 targets (doelstellingen die de goals verder concretiseren en kwantificeren) zijn weer uitgewerkt in 834 indicatoren die een relatie hebben met de Internationale Norm: Maatschappelijk Verantwoordelijke Organisaties (ISO26000) en de Globale richtlijn over het rapporteren over duurzaamheid (GRI). 

Europese richtlijn 2014/95/EU

Laatste update 5 september 2017
Auteur(s): ir. T.A.M. Smid-Verheul

Een eerste uitwerking van die Global Goals is de niet-financiele verplichting. Ondernemingen met meer dan 500 werknemers moeten vanaf boekjaar 2017 in hun bestuursverslag niet-financiële informatie opnemen. Het gaat om een uiteenzetting van de beleidsinspanningen die zij verrichten op het gebied van bijvoorbeeld mensenrechten, duurzaamheid, fraudebestrijding en corruptie, diversiteit en goed werkgeverschap.
Deze verplichting komt uit de Europese richtlijn 2014/95/EU. Ook de resultaten en risico’s van dit beleid dienen te worden beschreven. De accountant moet controleren of deze niet-financiële informatie klopt.

ISO-26000

Laatste update 5 september 2017
Auteur(s): ir. T.A.M. Smid-Verheul

ISO-26000 is een internationale richtlijn voor Maatschappelijk Verantwoordelijke Organisaties (MVO).  De norm ISO-26000 bevat internationale richtlijnen en afspraken voor organisaties die MVO in de praktijk willen brengen. De 7 kernprincipes van ISO-26000 zijn in de volgende figuur afgebeeld.

ISO26000

ISO-26000 is een self-assessment richtlijn. In Nederland kan de MVO-prestatieladder gebruikt worden als de certificeerbare assessment voor MVO.

Sustainable Procurement:ISO-20400

Laatste update 5 september 2017
Auteur(s): ir. T.A.M. Smid-Verheul

Inkopers hebben regie over de toeleveringsketen, stimuleren en creëren de vraag naar duurzaam of circulair geproduceerde goederen en kunnen mede daardoor MVO-doelstellingen uitvoeren. Onder voorzitterschap van NEVI heeft een Nederlandse werkgroep een bijdrage geleverd aan het realiseren van de ISO-200400: de ISO standaard voor Sustainable Procurement; Maatschappelijk Verantwoord Inkopen, met ISO-26000 als basis.
In mei 2017 is de Nederlandse versie van ISO-20400 gelanceerd.

Naast de 7 kernthema’s van ISO-26000:

  • Transparantie
  • Ethisch gedrag
  • Rekenschap afleggen
  • Respect voor de belangen van stakeholders
  • Respect voor de rechtsorde en voor internationale gedragsnormen
  • Respect voor mensenrechten

zijn in ISO-20400 opgenomen als kernthema’s:

  • Life Cycle Costing
  • Eerlijke en gelijke kansen voor leveranciers
  • Focus op behoeften
  • Integratie (in alle inkooppraktijken)
  • Continue verbetering
  • Innovatieve oplossingen

De norm beschrijft dat je MVI moet borgen in je beleid en strategie, maar ook in alle fasen van het inkoopproces.

ISO20400

ISO-20400 biedt zowel publieke als private organisaties praktische handvatten bij het inrichten en verrichten van een Maatschappelijk Verantwoord Inkoopproces.

Met bestaande normen en richtlijnen zoals ISO-9001 (kwaliteitsmanagement-systemen), ISO-14001 (milieumanagementsystemen) en ISO-26000 kunnen organisaties al een minimaal kwaliteits- en duurzaamheidsniveau realiseren in de inkoopketen. Ook kunnen ze invulling geven aan de MVO-uitgangspunten van de organisatie. Met het presenteren van de ISO-20400 is er nu een internationale richtlijn die handvatten biedt voor het uitvoeren van een duurzaam inkoopproces. 

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) in Nederland

Laatste update 5 september 2017
Auteur(s): ir. T.A.M. Smid-Verheul

Maatschappelijk Verantwoord Inkopen (MVI) betekent dus dat bij de inkoop van diensten en goederen (inclusief werken) in alle fasen van het inkoopproces rekening wordt gehouden met de sociale, ecologische en economische dimensies van duurzaamheid.
Het is voor overheden een belangrijk instrument dat kan helpen duurzaamheidambities te realiseren. Deze ambities kunnen onder andere betrekking hebben op het verminderen van CO2-emissies, de transitie naar een circulaire economie, het voorkomen van schendingen van mensenrechten in de (internationale) productieketen en social return. MVI kan ook bijdragen aan het behalen van specifieke lokale beleidsdoelen, zoals het stimuleren van bepaalde bedrijfstakken en het bevorderen van werkgelegenheid.

MVI thema’s

Laatste update 5 september 2017
Auteur(s): ir. T.A.M. Smid-Verheul

Waar voorheen duurzaam inkopen was vertaald naar enkel ecologische aspecten en duurzaamheid als ‘containerbegrip’ werd gekarakteriseerd, is MVI breder en concreter. Aan de sociale, ecologische en economische aspecten van MVI kunnen specifieke thema’s worden gekoppeld. Deze thema’s worden hieronder kort toegelicht.

Biobased inkopen
Bij biobased inkopen worden producten ingekocht die geheel of gedeeltelijk van hernieuwbare grondstoffen zijn gemaakt. Het gebruik van fossiele grondstoffen wordt teruggedrongen, waardoor de transitie naar een low carbon economie wordt ondersteund.

Circulair inkopen
Bij circulair inkopen wordt het inkoopinstrument ingezet om productie en (her)gebruik van producten en diensten te stimuleren en daarmee de transitie naar een circulaire economie te bevorderen. In de circulaire economie bestaat afval niet. Verspilling van grondstoffen wordt tegengegaan door de herbruikbaarheid van producten en materialen te maximaliseren en waardevernietiging te minimaliseren. Het circulair inkopen omvat de hele economie: van het moment van winnen van de grondstoffen tot het moment waarop de grondstof weer wordt hergebruikt.

De essentie van circulair inkopen is dat de inkoper borgt dat producten en diensten ingekocht worden die zo ontworpen zijn dat er zo veel mogelijk hernieuwbare en duurzaam geproduceerde grondstoffen zijn gebruikt, die duurzaam gebruikt gaan worden en die vervolgens herbruikbaar zijn of te recyclen zijn tot nieuwe grondstof.  

Klimaatbewust inkopen
Door klimaatbewust in te kopen kan een aanzienlijke vermindering van de uitstoot van broeikasgassen worden bereikt in de eigen organisatie en bij anderen. Tevens kan via duurzame energie en energiebesparing een bijdrage worden geleverd aan de transitie naar een volledig duurzaam energiesysteem. Uiterlijk 2050 moet deze in Nederland zijn gerealiseerd. Klimaatbewust inkopen kan op verschillende manieren. In de eerste plaats door leveranciers uit te dagen tot een professionele sturing op CO2-reductie. Dit kan bijvoorbeeld door de CO2 prestatieladder te gebruiken in aanbestedingen. Een andere manier is producten en diensten uit te vragen met een lagere belasting van het klimaat dankzij bijvoorbeeld energiezuinigheid, slimmere logistiek, minder reizen of slimmer materiaalgebruik, CO2 reductie energievoorziening en vervoersbeleid.

Innovatiegericht inkopen
Innovatiegericht inkopen gaat over het kunnen beschikken over innovaties van de toekomst. Met innovatiegericht inkopen stimuleren overheden de markt om innovatieve, duurzame oplossingen te ontwikkelen en te leveren, zodat maatschappelijke vragen worden opgelost en overheden hun publieke taken beter uitvoeren.

Internationale Sociale Voorwaarden (ISV)
Op sociaal gebied is de inzet vanuit de Rijksoverheid primair gericht op het vergroten van de toepassing van de Internationale Sociale Voorwaarden (ISV) bij de inkoop van alle overheden.
Het is de bedoeling dat voor producten met een internationale productieketen, inzichtelijk wordt welke risico’s op arbeids- en mensenrechtenschendingen er zijn in de keten en dat ingezet wordt op het voorkomen van deze risico’s.
De ISV zijn gebaseerd op de fundamentele arbeidsnormen van de International Labour Organisation (ILO) en relevante mensenrechtenverdragen (daaronder valt onder andere vrijheid van vakvereniging en recht op collectief onderhandelen, afschaffing van dwangarbeid en slavernij, effectieve afschaffing van kinderarbeid en vrijwaring van discriminatie op het werk en in beroep). Dit betekent dat zij zich bewust dienen te zijn van hun potentiële negatieve effecten in de wereld, rechtstreeks en via hun keten van toeleveranciers en afnemers. Bedrijven hebben hierbij een verantwoordelijkheid om risico’s (op bijvoorbeeld mensenrechtenschendingen of slechte arbeidsomstandigheden) in kaart te brengen, alert te zijn op signalen van stakeholders en de invloed die zij hebben om de situatie te verbeteren aan te wenden: het zogenoemde ‘due diligence’ principe.

Social return
Social return on Investment gaat over het creëren van extra banen, werkervaringsplekken of stageplekken voor mensen met een afstand tot de markt. Dit kunnen mensen zijn die al voor langere tijd werkloos zijn, mensen die gedeeltelijk arbeidsongeschikt zijn of jonge mensen met een handicap. Het op deze manier beschikbaar stellen van banen zorgt ervoor dat de beoogde doelgroep kan participeren in de arbeidsmarkt naar best vermogen en er gebruik wordt gemaakt van extra productiviteit die anders onaangetast zou blijven. Social return is niet bedoeld om bestaande banen te vervangen.

Manifest MVI 2016-2020

Laatste update 5 september 2017
Auteur(s): ir. T.A.M. Smid-Verheul

In december 2016 jaar ondertekende staatssecretaris Dijksma met zo'n zestig bestuurders van gemeenten, provincies en waterschappen het Manifest MVI. In dit Manifest is afgesproken om concrete ambities en actieplannen te maken voor de toepassing van MVI in de komende jaren. Het manifest is daarmee een belangrijke impuls om MVI daadwerkelijk handen en voeten te geven in de eigen organisatie.

Het Manifest Maatschappelijk Verantwoord Inkopen 2016-2020 geeft in hoofdlijnen aan wat de gedeelde ambities van Nederlandse overheden zijn met betrekking tot MVI. Het Manifest MVI kan beschouwd worden als startpunt voor een gezamenlijk traject, waarin de inbedding van MVI in de eigen organisatie centraal staat.

Inmiddels is het aantal ondertekenaars in een tweede ondertekenmoment in maart 2017 gestegen naar ruim 100 overheidspartijen. Het Rijk helpt en stimuleert deze partijen om samen op te trekken, actief van elkaar te leren en invulling te geven aan hun eigen ambities. Ondertekening mag op een eigen gekozen moment of tijdens een landelijk tekenmoment.

Actieplan MVI

Laatste update 5 september 2017
Auteur(s): ir. T.A.M. Smid-Verheul

Zes maanden nadat een organisatie het manifest heeft ondertekend,  zullen die gedeelde ambities uit het manifest MVI vertaald moeten worden naar een actieplan MVI voor de eigen organisatie met specifieke doelstellingen voor beleid en praktijk, passend bij de individuele overheden.
In dit proces zijn zowel bestuurders, als budgethouders, opdrachtgevers en inkopers betrokken. Het actieplan moet binnen 6 maanden na ondertekening gereed zijn, openbaar worden gemaakt, en ingaan op:

  • De wijze waarop de organisatie vanuit de inkoopvraag marktpartijen aanmoedigt en uitnodigt tot het leveren van duurzame en innovatieve producten. Hierbij zijn inkooptechnieken nodig die complexer van aard zijn dan alleen het hanteren van minimumeisen uit milieucriteriadocumenten, zoals in voorgaande jaren gebruikelijk was.
  • De wijze waarop de organisatie de driehoek bestuurder-budgethouder-inkoper inzet om te komen tot een zo effectief mogelijk en zo breed mogelijk gedragen MVI beleid én uitvoering met aandacht voor contract en leveranciersmanagement.
  • De algehele beleidsdoelstellingen en ambities van de organisatie en een vertaling van deze algehele doelstellingen en ambities naar specifieke en meetbare doelstellingen en ambities voor de toepassing van MVI.

De eerste actieplannen zijn inmiddels gepubliceerd op PIANOo.nl. In deze plannen is te zien welke organisatie kiest voor welke van de MVI thema’s en welke doelstellingen ze zichzelf op die thema’s stellen.
In november 2017 zal op het jaarlijkse landelijke MVI-congres een prijs worden uitgereikt voor het beste actieplan. In dezelfde periode wordt een derde ondertekenmoment gepland. Ook nieuwe overheden kunnen zich dus nog aansluiten bij het Manifest MVI en deze beweging verder versterken.